Samsun Valiliği
Samsun Valiliği
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Samsun Valiliği
Samsun Valiliği
İlimiz Hakkında

 Ekonomik Yapı

 Samsun İlinin ekonomik yapısını oluşturan sektörlerin başında tarım sektörü gelmekle birlikte sanayi, hayvancılık ve turizm de önemli bir yer işgal etmektedir. İl ekonomisinde büyük etkisi olan tarımsal ürünler; buğday, tütün, mısır, ayçiçeği, şeker pancarı, fındık, çeltik ve sebzedir. İl tarımında önemli bir yere sahip olan Bafra ve Çarşamba ovaları toplam 122.410 hektarlık tarım alanına sahiptir. Buralarda yetişen sebzeler (domates, biber, kavun,karpuz, vb.) öncelikle bölge ihtiyacını gidermekle birlikte, yurdun dört bir yanına da pazarlanmaktadır. Tarım bu bölgede ağırlıklı sektör olduğundan Samsun İli istihdam yapısı da ilk aşamada tarımdan etkilenmiştir. İstihdam gücünün % 67'si tarımsal alanda çalışmaktadır.

Bununla birlikte, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Türk Cumhuriyetlerine yakınlığı, deniz, kara, hava ve demir yolu ulaşım imkânlar ile büyük potansiyele sahip bulunan İlimiz sanayide istenilen seviyede gelişme gösterememiştir. Samsun İli imalat sanayiinin yaratmış olduğu katma değerinin % 55.6'sı kamu, % 44.4 'ü ise özel sektör tarafından gerçekleştirilmektedir.

Samsun, Doğu Karadeniz Bölgesi 'nin en büyük metropol kentidir. Kentin Nüfus yoğunluğu sebebiyle ticari ve sınai yaşantısı canlıdır. Özellikle 1980 yılından sonra kentte daralan istihdamın geliştirilmesi için endüstri çağına uygun olarak gerek kent civarında gerekse ilçelerinde küçük sanayi siteleri oluşmuş, istihdam yavaş yavaş sermaye yoğun olan küçük işletmelere doğru yönelmeye başlamıştır. Bunların yanı sıra Organize Sanayi Bölgeleri de önemli katkılar sağlayacak duruma gelmek üzeredir. Samsun ve yöresindeki imalat sanayiinde üretilen ürünlerin en önemlileri; çimento, gübre, bakır, yapay jüt, oto yedek parçası, muhtelif boyutlarda pompa, mobilya ve tekstil, demir, konfeksiyon, ilaç ve tıbbi aletlerdir. Büyük ve orta ölçekli işletmelerin yanısıra, küçük ölçekli işletmelerde emek yoğun bir şekilde kalorifer kazanı, plastik PVC tesisleri, zirai alet ve makineleri, bakır mamulleri, inşaat demirleri,  plastik poşet, muhtelif şekerleme, reçel ve sanayi tipi mutfak eşyası yapan küçük tesisler de mevcuttur.

Samsun' da yapılan hayvancılık tamamen ailelerin kendisini geçindirmesine yöneliktir.

Turizmin Samsun ekonomisindeki payı az olmakla birlikte il merkezinde olduğu gibi ilçe ve köylerde de gezip görülmeye değer çok sayıda tarihi ve turistik yerler mevcuttur. Yaz aylarında denizden ve kumdan yararlanılabildiği gibi kış aylarında da av turizmi yapılabilmektedir.

Nüfus

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından  Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre 2012 Yılı nüfus bilgileri;

    Bu sonuçlara göre;

  1. 2011 yılı ile 2012 yılı nüfus bilgileri karşılaştırıldığında; 
  • İlimizin nüfusunun genel toplamında sadece 7 kişilik bir azalma olmuştur.
  • İlçe merkezlerinin nüfusu toplamda 12603 kişi artmıştır.
  • İlçe merkezlerinden Alaçam, Ayvacık, Havza, Ladik ve Tekkeköy ilçelerin nüfusunda azalma olmuştur.
  • Belde ve Köylerde toplamda 12610 azalmıştır.
  • Oran olarak en fazla nüfusu artan ilçe %0 63,8 (binde 63,8) ile Atakum ilçesi olmuştur.
  • En fazla nüfusu artan ilçe sayısal olarak da 8375 kişi artışla Atakum ilçesi olmuştur.
  • Oran olarak en fazla nüfusu düşen ilçe ise %0 -41,8 ile Ayvacık ilçesidir.
  • En fazla nüfusu düşen ilçe sayısal olarak 2105 kişi azalışla Vezirköprü ilçesi olmuştur.
  • Büyükşehir Belediye nüfusu  %015(binde ) artışla 593260 olmuştur.
  • Belde belediye nüfuslarından sadece Dereköy nüfusunda artmıştır. diğerlerinin tamamında nüfuslar azalmıştır.

     2.Yaş gruplarına göre karşılaştırıldığında;

  • İl genelinde 0-4, 5-9, 10-14, 15-19, 20-24, 25-29, 30-34, 45-49, 55-59 ve 75-79 Yaş gruplarında nüfuslar azalmıştır
  • İl genelinde 35-39, 40-44, 50-54, 60-64, 65-69, 70-74, 80-84, 85-89 ve 90+ Yaş guruplarında artmıştır.
  • En fazla 10-14 yaş grubunda azalış gözlenmiştir.
  • En fazla 90+ yaş grubunda artış gözlenmiştir.

      3.İller arası nüfus sıralamasına bakıldığında;

  • 2011 yılı sonu itibarı ile 1251779 kişilik nüfusuyla Samsun ili iller arasında 16. sıradaki yerini, 2012 yılı sonunda 1251772 kişilik nüfusuyla yine 16. sırayı alarak korumuştur.

    

 

 

 

SAMSUN  ESKİ FOTOĞRAFLARI

 

1960 lı yıllarda havadan çekilen fotoğraf

    

 

Samsun Merkez ve Köylerindeki Yunanistan Mübadillerinin İskanı

 

Muhacir kafilesi İsanbul da

 

Gemi ile göç

 

30 Ocak 1923 “LOZAN BARIŞ KONFERANSI”nda “Mübadele Sözleşmesi” imzalandı.

Mübadillerin yerleşeceği 1. alan Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane, Amasya, Tokat ve Çorum illeri idi.

Göçmenler geldikleri yere göre TÜTÜNCÜ, BALCI ve ZEYTİNCİ olarak gruplandırılmıştır.

Mübadelenin başlangıç tarihi olan Kasım 1923’ten, Kasım 1924 tarihine kadar; Samsun merkez ilçeye 5.539 kişi yerleştirilmiştir. 6.463 kişide Bafra ve köylerine yerleşmiştir. Türk kökenli Arnavutlar da bu sayıya dahildir.

Alemdar Çiftliği: 28 hanede 112 nüfus meskûndur.

Antyeri: Köy dahilinde 49 hanede 284 nüfus Sarı Şaban’lı göçmen yerleştirilmiştir.

Asarağaç köyü: 73 hanede 259 nüfus meskûndur.

Aşağı Çinik: İlk etepta 41 hanede 161 nüfus yerleştirilmiştir. 1932 tarihli Aşağı Çinik köyü arazi tevzi defterine göre bu köyde yerleşenlerin toplam sayısı 223hanede 809 nüfustur.

Avdan köyü: Drama mübadillerinden 27 hanede 91 nüfus yerleştirilmiştir.

Çanakçı köyü: 20 hanede 76 nüfus yerleştirilmiştir.

Çandır köyü: Çandır köyünde Drama’nın Iskıranava, Berbişta ve Hüseyin köyümübadillerinden 21 hanede 65 nüfus göçmen yerleştirilmiştir.

Çatal Armut köyü: Drama mübadillerinden 32 hanede 106 nüfus yerleştirilmiştir. Daha sonra 22 hanede 79 nüfus rençper yerleştirilmiştir.

Çınaralan köyü: 54 hanede 189 nüfus Sarı Şaban mübadili yerleştirilmiştir.

Çırakman köyü: Drama, Sarı Şaban, Muratlı ve Kula mübadillerinden 112 hanede 210’u kadın ve 219’u erkek olmak üzere toplam 429 kişi yerleştirilmiştir.

Çinekoğlu köyü: Hasköy’ün Çinek Çiftliği’nde Sarı Şaban’ın Kurudere köyü mübadillerinden 44 hanede 184 göçmen yerleştirilmiştir.

Demircusu Köyü: Kayalar’ın Kırımşah göçmenlerinden 28 hanede 113 nüfus yerleştirilmiştir.

Derecik köyü: Derecik köyünde Drama’nın Karacaköy mübadilleri yerleştirilmiştir.Ayrıca bu köyde 6 hane Batum mültecisi bulunmaktaydı.


Devgeriş köyü: 1926 tarihinden itibaren köy dahilinde 63 hanede 241 nüfus bulunmakta.1927 yılında köy dahilinde 14 hanede 44 nüfus Çaylak mübadili iskan edilmiştir. Daha sonraları köy dahilinde yerleştirilenlerin sayısı 99 hanede 413 nüfusaulaşmıştır.


Düvecik köyü: Sarı Şaban mübadillerinden 26 hanede 105 nüfus adi iskan derecesindeyerleştirilmiştir.


Düzköy: Köy dahilinde 51 hanede 224 mübadil iskan işlemi görmüştür. Ayrıca köy dahilinde Priştine, Prezrin ve İpek köyü mübadillerinden 30 hanede 190 nüfus yerleştirilmiştir.


Gürgendağ köyü: 13 hanede 58 nüfus iskân edilmiştir.


Gürganyatak köyü: Alibey mahallesinden 16 hanede 83 nüfus sarı şaban mübadiliiskân edilmiştir.


Hacı İsmail köyü: 64 hanede 226 Drama mübadili yerleştirilmiştir.


Hasköy (Papasköy): Sarı Şaban’ın Kurudere, Mustafaoğulları, Karaca Koyun,Beklemiş, Olucak, Uzunkaya, Baraklı ile Drama’nın Karamanlı mübadillerinden200’ü erkek ve 262’si kadın olmak üzere toplam 462 kişi yerleştirilmiştir. İlyasköy: bu köyde Sarı Şaban’ın İnceğiz köyü mübadillerinden 63 hanede 262mübadil yerleştirilmiştir.


Kalkanca köyü: 22 hanede 88 göçmen yerleştirilmiştir.


Karagöl köyü: Drama mübadillerinden 23 hanede 119 kişi yerleştirilmiştir.


Karaperçin köyü: Sarı Şaban mübadillerinden 25 hanede 107 kişi yerleştirilmiştir.


Kavacık köyü: 1924 yılında Drama’nın Kırlar köyü mübadillerinden 50 hanede165 göçmen adi iskân derecesinde yerleştirilmiştir.


Kelkaya köyü: Ustrumca ve Sarı Şaban mübadillerinden 21 hanede 82 nüfus yerleştirilmiştir.


Kesilli köyü: 27 hanede 154 nüfus Drama mübadili yerleştirilmiştir.

Kızılköy: 32 hanede 124 nüfus yerleştirilmiştir.


Kızıloğlak köyü: 1931 tarihi itibarıyla ikisi Batum ve diğerleri Sarı Şaban mübadili olmak üzere 20 hanede 82 göçmen yerleştirilmiştir.

Kozlu köyü: Sarı Şaban mübadillerinden 42 hanede 136 nüfus yerleştirilmiştir.

Kurugökçe köyü: Bu köye Sarı Şaban’ın Karaca Ova mübadillerinden 40 hanede158 göçmen iskân edilmiştir.

Ökse köyü (Kutlukent): Sarı Şaban’ın Nedirli ve Beklemiş köyü mübadillerinden 112 hanede 455 göçmen adi iskân derecesinde yerleştirilmiştir.

Sarıbıyık köyü: Sarı Şaban’ın Muradlı köyü mübadillerinden 26 hanede 108 nüfus yerleştirilmiştir.


Taşan köyü: Sarı Şaban’ın Karaca Koyun, Doyran ve Kulçalar köyü mübadillerinden 1924 yılında 133 hanede 253’ü kadın ve 220’si erkek olmak üzere toplam 473 kişi yerleştirildi. 

Tekkeköy: 27 hanede 138 göçmen yerleştirilmiştir.

Teknepınar köyü: 1924 yılında Sarı Şaban’ın Nedirli ve Gaziler mübadillerinden 8 hanede 14’ü erkek ve 18’i kadın olmak üzere toplam 32 kişi iskan edildi

Tepecik köyü: 1920-1921 yıllarında 42 hanede 166 nüfus Kırım göçmeni buraya yerleştirilmiştir. 20 hanede 88 nüfus Beklemiş köyü mübadilleri buraya yerleştirilmiştir.

Yerlice köyü: Mamodos köyüne sınır olan Yerlice köyüne 1923 yılında Trabzon, Rize ve Alucra mültecilerinden 12 hanede 60 kişi yerleştirilmiştir.

Yukarı Çinik köyü: 95 hanede 318 nüfus mübadil yerleştirilmiştir.

Mübadele ile gelenler dışında bu defada 1929-1936 yılları arasında GÖÇMEN olarak gelenler olmuştur.



Mübadele ile Gelenler Dışında 1929-1936 Yılları Arasında Göçmen Olarak  Gelenlerin Yerleşim Tablosu

S.No Yerleştiği Yer- Geldiği Ülke -Hane –Nüfus- Geliş Tarihi

1 Alibeyli Yunanistan 16 83 1932
2 Antyeri Yunanistan 75 266 1931
3 Asarağaç Yunanistan 73 259 1932
4 Aş. Çinik Yunanistan 223 809 1932
5 Avdan Drama 27 91 1931
6 Çinekoğlu Yunanistan 43 181 1932
7 Çanakçı Yunanistan 18 65 1932
8 Çandır Yunanistan 21 65 1932
9 Çınaralan Yunanistan 57 243 1932
10 Çırakman Yunanistan 77 312 1933
11 Demirci Sarışaban 8 46 1931
12 Demirci (Kavak) Yunanistan 60 158 1932
13 Derecik Drama 79 287 1935
14 Dereköy Yunanistan 6 25 1932
15 Devgeriş Yunanistan 99 424 1932
16 Düvecik Drama 26 105 1931
17 Düzköy Yunanistan 30 190 1935
18 Gürgendağı Sarışaban 13 58 1931
19 Hacıismail Sarışaban 63 219 1932
20 Hasköy (Papazköy) Sarışaban 55 266 1932
21 İlyasköy Sarışaban 63 262 1932
22 Kalkanca Yunanistan 21 88 1932
23 Karagöl Yunanistan 23 119 1931
24 Karaperçin Yunanistan 25 107 1932
25 Kavacık Drama 50 160 1931
26 Kavak Yunanistan 27 69 1932
27 Kelkaya Sarışaban 21 82 1931
28 Kızıloğlak Sarışaban 20 82 1931
29 Kozluk Yunanistan 36 116 1932
22Köseli Yunanistan 27 154 1930
31 Kurugökçe Yunanistan 39 158 1932
32 Ökse (Kutlukent) Yunanistan 112 455 1932
33 Samsun (Merkez) Kavala 48 216 1929
34 Sarıbıyık Yunanistan 26 109 1935
35 Taşan Yunanistan 87 259 1936
36 Tekkeköy Sarışaban 27 138 1931
37 Tepecik Kırım 59 238 1932
38 Yk. Çinik Sarışaban 122 422 1932


1920 - 1932 Yılları Arasında Kırım’dan Gelen Göçmenlerin Yerleşimi
S.No Yerleştiği Yer -Geldiği Ülke- Hane- Nüfus -Geliş Tarihi
1 Tepecik Köyü Kırım 42 166 1920-21
2 Tepecik Köyü Kırım 59 238 1932


1950 - 1951 Yılları Arasında Bulgaristan’dan Gelen Göçmenlerin Yerleşimi
S.No Yerleştiği Yer Geldiği Ülke Hane Nüfus Geliş Tarihi
1 Alaçam Bulgaristan 33 164 1950- 51
2 Bafra Bulgaristan 74 384 1950- 51
3 Çarşamba Bulgaristan 83 466 1950- 51
4 Gelemen D.Ü.Ç. Bulgaristan 19 101 1950- 51
5 Havza Bulgaristan 55 235 1950- 51
6 Karaköy Harası Bulgaristan 9 28 1950- 51
7 Kavak Bulgaristan 18 87 1950- 51
8 Ladik Bulgaristan 41 184 1950- 51
9 Samsun (Merkez) Bulgaristan 26 125 1950- 51
10 Taşan Bulgaristan 17 80 1950- 51
11 Terme Bulgaristan 42 203 1950- 51
12 Vezirköprü Bulgaristan 61 310 1950- 51





TERME TARİHİ
Terme nin tarihi M.Ö. 1OOO yılına kadar iner. Terme adının Termisus veya Termodon’dan geldiği söylenmektedir. İlçenin halkının Gaşkalar olduğu sanılmaktadır. Hititler Samsun a kadar yayılınca Gaşkalı arı da yönetimleri altına almışlardır. Bazı tarihçilere göre Terme ye Amazonların yerleştikleri kabul edilmektedir. Hatta M.Ö.562 lerde Samsun kurulurken Terme şehrinin mevcut olduğu belirtilmektedir.

Sivas''ın batısındaki Akdağ''dan doğan, sonra daha kuzeye, Karadeniz''e, samsun''un doğusuna akan Yeşilırmak''ın eski çağlardaki adı iristir.